ನಾಗದೇವೆರೆಗ್ ತನು ತಂಬಿಲ

ನಾಗ ದೇವೆರೆಗ್ ತನು – ತಂಬಿಲ :
ಪ್ರಾಕ್ ದ – ಇತ್ತೆದ ‘ಪರಪ್ಪುನವು ತೆಲಾದ್ ಪೋವೊಡು’ ಇಂಚ ಪಂಡೊಂದು ಪುಡಾಡ್ದ್ ನಾಗಬನ ಪೊಗ್ಗುದು ಬೊಂಡದ ನೀರ್‌ಡ್ ತಲ ಬನ ಸೊಚ್ಚ ಮಲ್ತ್ ದ್ “ಕಾಲಾದಿದ ತನುಕು ಅನು ಕೊರ್ಲೆ” ಇಂಚ ಕೇನೊಂದು ವರ್ಸದ ಒಂಜಿ ದಿನತ ನಾಗಪೂಜೆಗ್ ತೊಡಗುನು. ವಾ ರಾಣಿ ಕಾಲೊಡು ಗಜವೂರ್ದು ನಿಲೆ ಆತರ್ ಪನ್ಪಿನ ತೆರಿಯಂದ್, ಕಾಲಾದಿದ ಸೇವೆಗ್ ಕುಟುಮ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್. ಮಣ್ಣ್ ದ ಸತ್ಯ, ನಾಗ ಬೆರ್ಮೆರ್ ಕುಟುಮೊನು ಕಾಪೊಡು ಇಂಚ ಪಂಡೊಂದು ಕುಟುಮ ಸೇರ್ದ್ 'ನಾಗಗ್ ಮಯಿತ್ ದ್ ತಂಬಿಲ' ಕಟ್ಟುನು. “ಅಡಿಪೋಯಿ ನಾಗೆ ಕೊಡಿಪೋಯಿ ಬೆಮ್ಮೆರ್ ನಾಗ-ದುರ್ಗಮ್ಮ” ಇಂಚ ಕೊಂಡಾಡೊಂದು ತನುಕು ಅನು ಕೇನುನು. “ಪಲದಾಂತಿ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಪಲ, ಬುಲೆದಾಂತಿ ಕಂಡೊಡು ಬುಲೆ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ಪ” ಈ ಪಾತೆರ ಕೊರ್ದ್ ನಿಲೆ ಆಯಿನ ನಾಗ-ದುರ್ಗಮ್ಮ ಬನೊಕುಲು ಉಂಡು.ಆಂಡ ಆ ಬನಕುಲೆಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒಂಜಿ ದಿನ ಪಗ್ಗು ಬರ್ಪಿ ಸಂಕ್ರಂದಿದಾನಿ ಮಾತ್ರ ನಾಗದರ್ಸನ ಅಂಚೆನೆ ಬನತ ಇತರೆ ಸಕ್ತಿಲೆಗ್ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು. ಹಿರಿಯೆರೆ ಕಾಲೊಡ್ದು ನಡಪುಡಾವೊಂದು ಬರೊಂದುಲ್ಲ, ಏರ್ ಮೀರ್ ಇಪ್ಪು ದರ್ಮಕೊರ್ದು ಕಾಪೊಡು. “ಕೈ ಏರ್ದ್ ಒಪ್ಯುನ ಪರಕೆ, ಮಣ್ಣ್ ದ ಪಂತ ಬೆಳಗಾಲೆ, ಕುಟುಮೊನು ಎಡ್ಡೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಜಾಗ್‌ದ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳಗಾಲೆ” ಈ ಕ್ರಮೊಟು ಪಂಡೊಂದು ವರ್ಸದ ಒಂಜಿ ದಿನತ ಸೇವೆಗ್ ಅನುಕೇನುನು.

‌‌‌‌‌ ಸೀಕ್-ಸಂಕಡ, ಕಣ್ಣ ದೋಸ ಮಾಜೊಡು. ಸಂತಾನ ಸಂತೇಸಿ ಒದಗ್‌ದ್ ಬರೊಡು, ಇಂಚ ಪಂಡೊಂದು ಮುರಿ ಮಯಿಪಾದ್ ದೀಪಾವೆ, ಅಲ್ಲೆ ಮುಲ್ಲೆ ಒಪ್ಪಿವೆ, ಮಣ್ಣ ಮೂಲಿ ಮಲ್ಪಾದ್ ಪರಕೆ ಸಂದಾವೆ (ಮುರಿ, ಮೂಲಿ, ಅಲ್ಲೆಮುಲ್ಲೆ = ಮಣ್ಣ್ದ ಕರಕೊ ನಾಗನ ರೂಪು ಮಲ್ತ್ದ್ ಜೋಡಿತ್‌ದ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕರ). ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮೂನೆಡ್ ಸುಗಿತೊಂದು, ನಮುನೆವಾರ್ ಪರಕೆ ಸಂದಾವುನ ಏತೋ ಬನೊಕುಲು ನಮ್ಮವುಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಇಂಚಿನ ಬನೊಕುಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಕಡಮೆ ಆವೊಂದುಂಡು.
ಇಂಚ ವರ್ಸೊಗು ಒಂಜಿ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಮೂಲ ನಾಗನ ಬನೊಕು ಪೊಗ್ಗುದು ಕುಟುಮ ಸೇರ್ದ್ ಪೂಜೆ ಕರಿಪುನ ಆದಿದ ಕ್ರಮ ಇತ್ತೆಲಾ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಬನೊಕುಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಕಡಮೆ ಆತ್ಂಡ್.ಪಗ್ಗುದ ಸಂಕ್ರಂದಿ ಈ ಪೂಜೆ ಕರಿಪುವೆರ್.ಒಂಜಿ ಬನೊಟು ಬೇಶ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸುರುತ ಗುರುವಾರ ಒಂಜಿ ದಿನತ ಸೇವೆ ನಡಪುಂಡು.ಆನಿದ ದಿನ ಪೂಜೆ ಕರಿತ್ ದ್ ಬನ ಜತ್ತ್ ದ್ ಬತ್ತೆರ್ಡ ಕುಡ ದುಂಬುದ ವರ್ಸ ನಿಕ್ಕಿಯಾಯಿನ ದಿನತಾನಿ ಬನ ಪೊಗ್ಗುನು.
ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿದಾನಿ ಈ ಬನೊಕುಲೆಡ್ ನಾಗ ದೇವೆರೆಗ್ “ತನು ತಂಬಿಲ” ಇಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಡು ಬನ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ನಡತ್ ನಲಾ ಉಂಡು.ಊರೊರ್ಮೆ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿ ಆಚರಣೆ ಇಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊಡು ಇಂಚಿನ ಪ್ರಾಕ್ ದ ಕಟ್ಟ್ ಕಟ್ಲೆ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಬನೊಕುಲೆಡ್ ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ನಾಗರ ಪಂಚೆಮೆ ನಡತ್ತೊಂದು ಉಂಡಡ ಇಸ್ಮಯ ಇಜ್ಜಿ. ನಮ್ಮವು ಒವು ಅತ್ತ ಅವ್ವೆನ್ ಅನುಕರಣೆ‌ ಮಲ್ಪರೆ ನಂಕ್ ದಿಂಜ ಉಮೇದ್.
ಬಹುಶಃ ಕರೆನಾಡ್ ಡ್ ಪ್ರಾಕ್ ಡ್ “ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿ” ಇತ್ತ್ಂಡಾ..? ಪ್ರಾಕ್ ದ ಬನೊಕುಲೆಡ್ ಅತ್ತಡ ಮೂಲದ ಜನಕುಲೆ ಪರ್ವ ದಿನಕುಲೆಡ್ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿ ಇತ್ತ್ ಜಿ.ಅಯಿಕ್ ಸುರುಟು ವಿವರಿತಿನ ಬನೊಕುಲು ಆಧಾರ ಆಪುಂಡು.
ನನ ಪ್ರಾಕ್ ದ ನಾಗ ಪೂಜೆದ ಕ್ರಮ ಉಪ್ಪುನ “ಕಾಡ್ಯನ ಇಲ್ಲ್” . ಕರಿನ ಇರುವ – ಇರುವತ್ತೈನ್ ವರ್ಸ ದ ಪ್ರಾಕ್ ಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ ಮಲ್ಪುನಗ ಈ ಕಾಡ್ಯನ ಇಲ್ಲಲ್ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿ ಆಚರಣೆ
ಇತ್ತ್ ಜಿ.ಆಂಡ ಈ ದಿನ ಕಾಡ್ಯನ ಇಲ್ಲದ ಮಾನಿಲೆಡ್ ಕೇನ್ನಗ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿ ಉಂಡೂಂದು ಪನ್ಪೆರ್.
ಇಂದ್ ಪೂರ ಇಂಚಿಪ ಸುರುವಾಯಿನವು ಇಪ್ಪು.
ಇಂದೆನ್ ಅನುಕರಣೆ ಪಣೊಲಿ.
ಇನಿ ಕೋಡೆಡ್ ನಾಗರ ಪಂಚೆಮೆದಾನಿ ತನು ಮಯಿ ಪಾವಂದಿನ ನಾಗ ಬನೊಕುಲು ಇಪ್ಪಂದ್,ಆಂಡ ನಾಗ ನಂಬೊಲಿಗೆದ , ಬನೊಟು ನಾಗಗ್ ಕಲ್ಲ್ ಪಾಡುನ,ನಾಗ ಬನತ ಬಲ್ಲೆಗ್ ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆ ಅತ್ತಾಂದೆ ಬೇತೆ ದಿನ ಕೈ ಪಾಡ್ರೆ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಪೂರ್ವದ ಕಟ್ಟ್ .ಇಂದ್ ಬನನ್ ಬನ ಆದೆ ಒರಿಪುನ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕುಲೆ ಕಟ್ಟ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ದಿನೊಟು ಬನ ಕಡ್ತ್ ದ್ ನಾಗಗ್ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುನ, ನಾಗಗ್ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟುನ ,ನಾಗ ಮಂದಿರ – ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟುನವು ನಡತೊಂದು ಉಂಡು.ನಾಗ ಪೂಜೆದ –
ನಾಗ ಬನತ ಬಗೆಟ್ ಪ್ರಾಕ್ ದ ಜನಮಾನಿಲೆಡ ಇತ್ತಿನ ಆಲೋಚನೆ ಮದತೊಂದು ಉಲ್ಲ.ಅಂಚಾದೇ ಬನ ನಾಶ ಆವೊಂದುಂಡು ಸಿಮೆಂಟ್ ದ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು ಲಕೊಂದುಂಡು.ತಂಪುನು ಬಯಕುನ , ಪುಂಚದ ಅಡಿಟ್ – ಮರತ ಮುದೆಲ್ಡ್ ತಂಪುದ ಜಾಗೆಡ್ ಬದುಕುನ ; ಅಂಚಾದೆ ತನು ಮಯಿಪುನ ಕ್ರಮ ನಡತ್ ಬತ್ತಿನ ನಾಗ ಪೂಜೆದ ಮೂಲ ನಡವಳಿಕೆನ್ ಮದತೊಂದುಲ್ಲನಾ.?
ನಾಗರ ಪಂಚೆಮಿದಾನಿ ಏತ್ ದೂರನೇ ಆವಡ್ ನಾಗ ಮೂಲಸ್ಥಾನೊಗು ಪೋದು ತನು ಮಯಿಪಾದ್ ತಂಬಿಲ ಕಟ್ಟಾದ್ ಬರ್ಪಿನ‌ ನಮ್ಮ “ನಾಗ ನಂಬಿಕೆ” ಪ್ರಾಕ್ ದವು. ಸಂತಾನ – ಸಂತೇಸಿ, ಬುಳೆ ಭಾಗ್ಯ ಕೊರ್ಪಿನ‌,ಕಣ್ಣ್ ಕೈಕಾರ್ ಗ್ ಸುಖ ಕೊರ್ಪಿನ ದೇವೆರ್ ನಾಗ ದೇವೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಗಟ್ಟಿ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತಿನೆಟ್ಟ್ ನಾಗ ದೇವೆರೆಗ್ ನಡತೊನುನ‌ ತುಳುವಗ್ ನಾಗ ನಂಬಿಕೆ ನೆತ್ತೆರ್ ಡ್ ಬತ್ತಿನ ನಂಬಿಕೆ.ಈ ನಂಬೊಲಿಗೆ ತನು ಮಯಿಪಾವುನೆಟ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್ ನಾಗನ ಬನನ್ ಒರಿಪುನೆಟ್ಟ್ ಲಾ ಉಪ್ಪಡ್.ಬೇಶದ ತನು ತಂಬಿಲ ಬಹುಶಃ ಮದತನಾ ?
ಬನೊಕು ಪೋನಗ ನಮ್ಮ ಮೂಲದ ನಾಗನ ಬನ ಎಂಚವುಂಡು ತೂಕ, ಮರಮಟ್ಟ್ ಕಡ್ತ್ ದ್ ನಾಗ ಕಟ್ಟೆ, ನಾಗ ಗುಡಿ ಆತ್ಂಡ ಕುಡವೊರ ಬನ ನಿರ್ಮಿಪುನ ಕೆಲಸೊಗು ತೊಡಗ್ ಗ, ಹಣ್ಣ್ ಕಾಯಿ,ಪೇರ್ ಬೊಂಡದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂಜಿ “ದೈ”ಕೊನೊಕ, ಬನತ ಬರಿಟ್ ನಡ್ಕ,ಅಳಿದ್ ಪೋತುಂಡ ಕುಡವೊರ ಬನ ನಿರ್ಮಿಪುಗ. ಬನ ಇಜ್ಜಡ ನಾಗೆ ಇಜ್ಜಿ.ಮರಮಟ್ಟ್ ಲ ನಾಗೆಲ ಅಮರ್ ಜೀವಿಲು ಪನ್ಪಿನವು ಪ್ರಾಕ್ ದ ನಂಬೊಲಿಗೆ. • ಕೆ.ಎಲ್.ಕುಂಡಂತಾಯ ~~~~~~~~~~~~~~~~~