ತುಳುವೆರೆ ನಾಡ ಪರ್ಬೊ – ತುಡರ ಪರ್ಬ

ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಪಿರ ಮರ್ಗಿಲ್‌ಗ್ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ತೂನಗ, ತುಳುವ ಪರತಿರಿ ಪರಪೋಕುದಂಚಿ ಕಣ್ಣ್ ಪಾಡ್ನಗ ಅವುಲು ಆರಾಧನೆ-ಆಚರಣೆ, ನಂಬಿಕೆ-ನಂಬೊಲಿಗೆ, ಕಲೆ-ಕಾರ್ಣಿಕೊ, ಆಚಾರ-ಇಚಾರ, ಅಂಕೊ-ಆಯನೊ, ಪರ್ಬೊ-ಪಂತೊ, ನೇಮೊ-ನಡಾವರಿ, ದಾನೊ-ದರ್ಮೊ, ಸತ್ಯೊ-ನ್ಯಾಯೊಲು ಸಾಲ್ ಸಾಲಾದ್ ಮೇಲ್ ಮೇಲಾದ್ ನೆಗತ್ತ್ ತೋಜಿವೊ. ಕಣಿ ದೀದ್ ಎದ್ಕೊನುನ ಬಿಸುಡ್ದು ತೊಟ್ಟ್‌ದ್ ಪತ್ತನಾಜೆ, ಆಟಿ ಅಮಾಸೆ, ಪಂಚೆಮಿ-ಅಟ್ಟೆಮಿ-ಚೌತಿ, ಮಾರ್ನೆಮಿ ಮುಗಿತ್ತ್ ಕಾರ್ ದೀಪುನ್ನೇ ತುಳುವೆರೆ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಮಾಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊ ಆಯಿನ ತುಳುನಾಡ ತುಡರ ಪರ್ಬೊಗು. ದೀಪಾವಳಿ, ತುಡರ ಪರ್ಬೊ ಪನ್ನಗ ಪುದರೇ ಪನ್ಪಿನಂಚ ಬೊಲ್ಪುದ ಸಾಲ್‌ಡ್ ತುಳುನಾಡ್ ಐತಾಪಿ ದೀಪೊಲೆನ ಪರ್ಬೊ ಉಂದು. 
ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿ ಬೆರಿಮುಳ್ಳಾದುಪ್ಪಿ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಪರ್ಬೊಲು ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆಲೆಡೊಂತೆ ಪುರ್‌ಸೊತು ಮಲ್ತೊನುನ ಬೊಕ್ಕ ಬಚ್ಚೆಲರಪವುನ ಕಟ್ಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟೆಲ್ ಇತ್ತಿಲೆಕೊ. ಕೆಲವು ಒರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಮಾರ್ನೆಮಿ ಕರಿದಾಯಿನ್ನೇ ಬೊಂತೆಲ್ ಪತ್ತ್‌ನಗ ದಾಸಯ್ಯೆರ್ ಸಂಕೊ ಜಾಗಟೆ ಪತೊಂದು ಪರ್ಬೊದ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರ್ಯರ ಬರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ನಲಿಕೆ, ಪರವ, ಪಂಬದೆರ್‌ನಕ್ಲ್ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ಪರ್ಬೊದ ದಿನೊ ಪಂದ್ ಪೋಪೆದೆರ್. ಮಡ್ಯೊಲೆರ್ ಬತ್ತ್ ಮಡಿ ಕುಂಟು ಕೊರ್ದು ಪರ್ಬೊದ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರುದು ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆತಾನಗ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆದ ಬಚ್ಚೆಲ್‌ಡ್‌ಲಾ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಮನಸ್‌ಡ್ ಉಲ್ಲಾಸೊ ಉರ್ಕೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುವೆರೆನ ಪ್ರತಿ ಪಜ್ಜೆಡ್‌ಲಾ ಮಣ್ಣ ಕಮ್ಮೆನ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಮೂಲದ ಆಚರಿಪುಲು ನೆಗತ್ತೊಂದು ಪೋಪ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಬೆರಿಕತೆಕುಲಿಪ್ಪುನ ಈ ಪರ್ಬೊಡು ಭೂದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ವರಾಹಮೂರ್ತಿನ ಮಗೆ ನರಕಾಸುರನ ನೆಂಪುಲಾ ಉಂಡು. ನರಕಾಸುರೆ ಬೆರ್ಮೆರೆಡಪ್ಪ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆಮ್ಮೆರೆ ಕೈಟೇ ತನಕ್ ಮರಣ ಬರಡ್‌ಂದ್ ಕೇಂದ್, ಅಪ್ಪೆಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಜೋಕುಲೆನ್ ಕೆರಯೆರ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ ಆಂಕಾರೊಡು ಮೆರೆವೊಂದಿಪ್ವೆ. ಆಯನ ಅತಿಮೀರಿ ಆಂಕಾರೊ ಅಳಿಪ್ಪೆರೆ ಸಿರಿ ಕಿಟ್ನ ದೇಬೆರ್ ತನ್ನ ಬೊಡೆದಿ ಸತ್ಯಬಾಮೆನೊಟ್ಟು ಕೂಡ್ದ್ ಆಯನ್ ಕೆರ್ಪೆರ್. ಮಗನ್ ಕೆರ್ನ ಬೇನೆ, ಅಂಕೊ ಕಾದಿನ ಬಚ್ಚೆಲ್ ಕಲೆಯೆರೆ ಅಮಾಸೆದ ದುಂಬುನಾನಿ ತರೆಕ್ಕ ಮೈಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜಿದ್ ಮೀಪೆರ್. ನರಕನ್ ಕೆರ್ನ ಲೋಕೊದ ಗೆಲ್ಮೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆಂಪುಗು ಮೂಜಿ ಲೋಕೊಲಾ ಆ ದಿನೊನು ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಪಂದ್ ಆಚರಿತೆರ್. 
ದುಂಬುನಾನಿ ಬೆಂದ್‌ರ್‌ದ ಮಂಡೆನ್ ದೆಕ್ಕ್‌ದ್, ಸೇಡಿಡ್ ಗೆರೆ ಬರೆದ್, ನೀರ್ ಕೂಟ್‌ದ್ ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪು, ಪೂ ಪಾಡ್ದ್ ಸಿಂಗರಿತ್, ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲಕ್ಲ್ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್‌ದ್ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜಿದ್ ಮೀಪೆರ್. ಕೆಲವು ಕೋಡಿಡ್ ಮೀದ್ ಬನ್ನಗ ಮಂಡೆಗ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಣವು ಪಾಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಕೆರಮ್ಮೊಲಾ ಉಂಡು. ಕಡೆಕ್ಕಾದ್ ಮೀಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಆ ಪಣವು ಸಂದುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ತುಳುವೆರ್ ಮೀಪುನ ಪರ್ಬೊಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಬೆನ್ನಿಡ್ ಪೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದಿ ಮೆಯಿಕ್ಕ್ ಸಲ್ಮೆನೊ ಬೊಕ್ಕ ಚರ್ಮೊದ ಆರೋಗ್ಯೊಲಾ ಈ ಆಚರಿಪುದ ಪಿರವುದ ಕಾರಣ ಆದುಪ್ಪೆರೆಲಾ ಯಾವು. 
ಪರ್ಬೊದ ಅಮಾಸೆ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಪರ್ಬೊ ಆದ್ ಆಚರಣೆ ಆಪುಂಡು. ತುಳುವೆರಿಲ್ಲಡ್ ಬಿಸುಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಪರ್ಬೊದ ಉಲಯಿ ತೀರ್ ಪೋಯಿ ಇಲ್ಲದಕ್ಲೆಗ್ ಬಜಿಲ್ ಪಾಡುನ ಕೆರಮ್ಮೊ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಉಂಡು. ಕರಿದ್ ಪೋಯಿನಕ್ಲೆನ್ ನೆಂಪು ಮಲ್ತೊನುನ ಒಟ್ಟುಗು ಪರ್ಬೊದ ತಮ್ಮನ ಬಲಸುನ, ಅಂಚನೆ ಕುಲೆಕ್ಲೆಗ್ ಪುದ್ವಾರ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ದೀಪೊಲಿದ ಪೊರ್ತುಡೇ ನಡಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಕೋಡಿಲೆಡ್ ತೆಕ್ಕರೆಗ್ ನುಂಗೆಲ್ ಮೀನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಕುಲೆಕ್ಲೆನ ಪುದ್ವಾರ್ ಆವೊಡು. 
ದೀಪೊಲೆ ಪರ್ಬೊಡು ತುಳುವೆರೆ ಪಾಲ್‌ದ ಬೂಮಿಪುತ್ರೆ ಬಲಿಯೇಂದ್ರಗ್ ಸುರುತ ಮಣೆ. ಶ್ರಿ ಹರಿನ ಭಕ್ತೆ ಆಯಿನಂಚಿನ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕಥೆ ನಮಕ್ಕ್ ಮತಾ ತೆರಿನವೇ ಆದುಂಡು. ಆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪುಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜೆರೆನಂಚನೇ ದೈವಭಕ್ತಿ ದಾನ ದರ್ಮೊಡು ಮಿತ್ತ ಪಂತ್ಯೆಡಿತ್ತೊಂದು ತುಳುನಾಡ್‌ನ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆ. ಸತ್ಯೊ ನಿಷ್ಠೆಲೆ ಆಯನ ನೇಮ ನಿಯಮೊಲಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಆಯಗ್ ಮಿತ್ತ ಮೇಗಿಲೋಕೊನು ಆಳೊಡೆನ್ಪಿ ಬಯಕೆ ಪುಟ್ಟೊಂಡ್. ಆ ಸಲುವಾದ್ ಆಯೆ 100 ಯಾಗೊ ಮಲ್ತ್ ಸ್ವರ್ಗಾಧಿಪತಿ ಆಯೆರೆ ಪಿದಾಡ್ಯೆ. ಆಂಡ ಆಯನ 99 ಯಾಗೊ ಮುಗಿನ್ನೇ ದೇವೇಂದ್ರಗ್ ಉಡಲ್ಡ್ ಬಜಿಲೆಡ್ಪೆರೆ ಸುರುವಾಂಡ್. ಆಯೆ ಸೀದಾ ವೈಕುಂಟೊಗು ಪೋದು ನಾಲ್‌ಕೈತ ನಾರಾಯಿನ ದೇಬೆರೆಗ್ ದೂರು ಕೊರ್ಪೆ. ಮಾವಿಷ್ಣು ಆಯಗ್ ಅಭಯೊನು ಕೊರ್ದು ಭೂಲೋಕೊಡು ಕಶ್ಯಪೆರೆ ಬೊಡೆದಿಯಲ್ಲೆಡ್ ಒರ್ತಿಯಾಯಿನ ಅದಿತಿನ ಗರ್ಬೊಡು ಜಲ್ಮೊ ತಾಳಿಯೆರ್. 
ಬಲಿನ ಕಡೆತ ಯಾಗೊ ಸುರುವಾನಗ ಅದಿತಿ ಪುತ್ರೆ ಕುಂಟೆ ಬ್ರಾಣೆ ಆದ್ ವಾಮನ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ಡ್ ಬಲಿನ ಯಾಗಶಾಲೆಗ್ ಬತ್ತ್  ದಾನ ಕೇನ್ಪೆರ್. ಯಾಗ ದೀಕ್ಷೆಡುಪ್ಪುನ ಅರಸು, ಕೇನ್ನಾಯಗ್ ಇಜ್ಜಿ ಪನಂದೆ ಕೋರ್‌ಕೋರ್‌ದ್ ಕೊರ್ನಗ, ಕಿನ್ಯ ಬ್ರಾಣ ಮಾನಿ ಬತ್ತ್ ಉಂತಿನ್ನೇ ದಾದ ಬೋಡು ಕೇನ್ಲೆ ಕೊರ್ಪೆಂದ್ ಬಾಸೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಬಲಿ ಪಾತೆರ ಕೊರ್ನೇ ಬ್ರಾಣ ಮಾನಿ ಎಂಕ್ ಮೂಜಿ ಪಜ್ಜೆದಾತ್ ಜಾಗೆ ಕೊರ್ಲಾಂದ್ ಕೇನ್ವೆರ್. ಆವೆಂದ್‌ದ್ ಬಲಿ ದಾನೊ ಕೊರ್ಯರೆ ಪಿದಾಡ್ನಗ ಆಯನ ಗುರು ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯೆರ್ ಉಂದು ಕಳು ಕಪಟೊ ನಂಬಡ ಪಂಡಲಾ ಕೇನಂದೆ ದಾನೊ ಕೊರ್ಯರೆ ನೀರ್ ದಾರೆ ಮೈಪೆರೆ ಪೋಪೆ. ಆತಾನಗ ವಾಮನನ ನಿಜ ಸೊರೂಪುನು ತೆರಿನ ರಕ್ಕಸೆರೆ ಗುರುಕುಲು ಗಿಂಡೆದ ಬಾಯಿಡ್ ಪನಿಕಪ್ಪೆಯಾದ್ ಕುಲ್ಲುವೆರ್. ಈ ಇಸಯೊ ತೆರಿನ ವಾಮನೆ ಗಿಂಡೆದ ಬಾಯಿಗ್ ದರ್ಬೆದ ಕಡೆಟ್ ಕುತ್ತನಗ ಆಚಾರ್ಯೆರೆ ಕಣ್ಣ್ ಪೋಂಡು. ಬಲಯೆಂದ್ರೆ ನೀರ್ ದಾರೆ ಮೈತ್ ಕೊರ್ದು ನಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಜಾಗೆ ಗೆತೊನು ಪಂಡಿನ್ನೇ ವಾಮನ ರೂಪಿ ನಾರಾಯಿನ ದೇಬೆರ್ ಆಕಾಸೊದೆತ್ತರೊಗು ಬಲತ್ತ್ ತನ್ನ ಪಾದೊಡು ಇಡೀ ಭೂಮಿನ್ ಅಳತ್ತೆರ್. ರಡ್ಡನೆ ಪಜ್ಜೆಡ್ ಆಕಾಸೊನು ಅಳತ್ತ್‌ದ್ ಮೂಜಿನೆ ಪಜ್ಜೆಡ್ ದಾದೆನ್ ಅಳಪ್ಪೊಡು ಪನ್ನಗ, “ಎನ್ನವೆಂದ್‌ದ್ ಕೊರ್ಯರೆ ಎನಡ ದಾದ ಉಂಡು. ಆಕಾಸ ಬೂಮಿಲ್ ನಿನ್ನನೇ ಆಂಡಲಾ ಎನ್ನ ದಾನೋಂದು ಪಡೆಯ. ನನ ಎನ್ನ ಪನೆರೆ ಉಪ್ಪುನು ಎನ್ನ ಪನ್ಪಿ ಅಂಗ್ ಆಂಕಾರೊ ದಿಂಜಿನ ಈ ಎನ್ನ ರ‍್ರೊ, ಅಯಿನ್ನೇ ಅಳತ್ತೊನು ಸ್ವಾಮೀ” ಪಂದ್ ಮೊರಂಪುಡು ಕುಲ್ಲ್‌ದ್ ಬೆರಿ ಬಗ್ಗದ್ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ತನ್ನ ತರೆನೇ ಕೊರ್ಪೆ. 
ಆಯನ ಬಗ್ತಿ, ಸತ್ಯೊ ಸತ್ವೊಲೆನ ಅಡಿ-ಮುಡಿ ತೆರಿಯೊಂದಿತ್ತಿ ನಾರಾಯಿನ ದೇವೆರ್ ಯಾಗ ಪೂರ್ತಿ ಆವಂದಿನೆಡ್ದಾದ್ ನಿಕ್ಕ್ ಮೇಗಿಲೋಕೊದ ಆಡಳಿತ ಸಾದ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪಾತಾಳೊನು ಆಳೊಂದಿಪ್ಪುಲ. ಆಂಡ ಪಾತಾಳೊ ಸೇರ್ಯರ ದುಂಬು ನಿನ್ನೊಲಯಿದ ಆಸೆಲ್ ದಾಲ ಇತ್ತ್ಂಡ ಪನ್ಲ ಪನ್ನೆಕ್ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಪನ್ಪೆ, “ಎಂಕ್ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ ತಿಕಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕೆಂಚಿನ ಆಸೆಲುಪ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯೊ ದೇವಾ. ಆಂಡ ಎಂಕೊಂಜೇ ಎತೆ ಅವು ಎನ್ನ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಸುಕೊ ದುಕ್ಕೊದವು” ಪನ್ನಗ ಮಾವಿಷ್ಣು ಆಯಗ್ “ನಿನ್ನ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಸುಕೊ ದುಕ್ಕೊಲೆನ್ ಒರ್ಸೊಡು ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ತೆರಿಯೊನ್ಲ. ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಆಳ್ ಕಡಪುಡ್ದ್ ಪಿಂದೊನ್ಲ, ಸೋಣೊದ ಸಂಕ್ರಾಂದಿಗ್ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕಡಪುಡ್ದ್ ಕೊರ್ಲ, ಬೊಂತೆಲ್‌ದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಆಜಿ ದಿನೊತ ಬಲಿ, ಮೂಜಿ ದಿನೊತ ಪೊಲಿ, ದೀಪೊಲಿದ ಪರ್ಬೊಗು ಈ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯೊದ ಬುಲೆ ಸೆಲೆ ಬದ್‌ಕ್‌ದ ಬಾಗ್ಯೊಲೆನ್ ತೂದು ಪೋಲಾಂದ್” ಪಂಡೆರ್. ಆಟಿದ ಅಮಾಸೆಗ್ ಆಳ್ ತುಳುನಾಡ ಜನೊಕುಲು ಸೀಕ್ ಸಂಕಟೊಗು ಪಾಲೆದ ಪೇರ್‌ದ ಮರ್ದ್ ಪರೊಂದು, ತಪ್ಪಂಗಾಯಿ, ಚೆನ್ನೆ ಗೊಬ್ಬೊಂದುಪ್ವೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಬರ್ಪಿ ಸೋನೋ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ತಡ್ಯೆಗ್ ಪೂ ಪಾಡ್ದ್ ಎದ್ಕೊನುನ ತುಳುವೆರೆನ ಪಿರ್ತಿನ್ ತೆರದಾನಗ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಲಕ್ಕೊಂದು ಬನ್ನಗ ತುಳುವೆರ್ ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ್ ಬೂಮಿಪುತ್ರೆಂದ್ ಲೆತ್ತ್ ಕೊಂಡಾಡೊಂದು ಎದ್ಕೊನೆರೆ ಮೂಜಿ ದಿನ ಇಲ್ಲ್, ಬೈಲ್, ಕಂಡೊ, ಕಿದೆ ಬರಿಕ್‌ಲೆಡ್ ತಿಬಿಲೆಡ್ ತುಡರ್ ದೀದ್ ತಾದಿ ಬೆಳಗ್‌ಪೆರ್. ಸೊತ್ತು ಬದ್‌ಕ್ಲೆಗ್ ತುಡರ್ ತೋಜಾದ್ ರಾಜ್ಯೊದೈಸಿರೊನು ಬಲಿಯೇಂದ್ರಗ್ ತೋಜಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬಜಿಲ್, ದೋಸೆ ಬಲಸ್‌ದ್ ದೀದ್ ಕೂಕುಲು ಪಾಡ್ದ್ ತನ್ನ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಬಲಾಂದ್ ಮೋಕೆಡ್ ಇಂಚ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಕರ್ಗಲ್ಲ್ ಕಾಯಾನಗ, ಬೊಲ್ಗಲ್ಲ್ ಪೂ ಪೋನಗ
ಉರ್ದು ಮದ್ದೊಲಿ ಆನಗ, ಗೊಡ್ಡೆರ್ಮೆ ಗೋಣೆ ಆನಗ
ಉಪ್ಪು ಕರ್ಪೂರಾನಗ, ಜಾಲ್ ಪಾದೆ ಆನಗ
ತುಂಬೆದಡಿಟ್ ಕೂಟೊ ಆನಗ, ನೆಕ್ಕಿದಡಿಟ್ ಆಟೊ ಆನಗ
ದಂಬೆಲಿಗ್ ಪಾಪು ಪಾಡ್ನಗ, ಅಲೆಟ್ಟ್ ಬೊಲ್ನೈ ಮುರ್ಕ್ನಗ
ಎರು ದಡ್ಡೆ ಆನಗ, ಗುರ್ಗುಞಿದ ಕಲೆ ಮಾಜಿನಗ
ಮಂಜೊಲು ಪಕ್ಕಿ ಮೈ ಪಾಡ್ನಗ, ಕೊಟ್ರುಞೆ ಕೊಡಿ ಏರ್ನಗ
ದಂಟೆದಜ್ಜಿ ಮದಿಮಲಾನಗ, ಕಲ್ಲ ಕೋರಿ ಕೆಲೆಪುನಗ
ನಂದಿ ಕೋಲು ಮುಕ್ಕುರು ದಕ್ಕ್‌ನಗ
ಬಲ್ಲಮಲೆ ಸುಳ್ಳಮಲೆ ಒಂಜಾನಗ
ಮೂಜಿ ದಿನೊತ ಉಚ್ಚಯ, ಮೂಜಿ ದಿನೊತ ಬಲಿ
ಕಂಡೊ ಕಂಡೊ ತುಡರ್ ತೂಯರೆ ಆಜಿ ದಿನೊತ ಪೊಲಿ ಕೊನೊಯೆರೆ
ಈ ಊರ ಬಲಿ ಕೊನೊಲ, ಆವೂರ ಪೊಲಿ ಕನಲ ಬಲಿಯೇಂದ್ರ
ಅರಕ್‌ದ ಒಟ್ಟೆ ಓಡೊಡು, ಮಯನೊದ ಮೋಂಟು ಜಲ್ಲೊಡು
ಪೊಟ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ಪೊಡಿ ಬಜಿಲ ಪೊಲಿ ಕೊನೊಯೆರೆ
ಕೊಟ್ಟುಗು ಗೊಂಡೆ ಪೂ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಬಲ ಬಲಿಯೇಂದ್ರ
ಪೊಲಿಯೋ… ಪೊಲಿಯೋ… ಪೊಲಿ…
ಕೂ…. ಕೂ…. ಕೂ…
ಪಂದ್ ಪೊಲಿ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ತುಳುವೆರೆ ಪಾಲ್‌ಗ್ ಬೂಮಿದರಸು ಬಾರಗೆ. ಬುಲೆಸೆಲೆ ಬಾಗ್ಯೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುನಾಯೆಲಾ ಅಂದ್. ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್‌ಡ್, ತೊಲಸ್ಯೆಟ್ಯೆದ ಎದ್‌ರ್ ಪಾಲೆದ ಅತಂಡ ಬೊಲ್ಲೆಕ್ಕಿದ ಮರ ಪಾಡ್ದ್ ಪಾದೆ ಪೂ, ಗೊಂಡೆ ಪೂ, ಚೆಂಡ್ ಪೂ, ಕೇಪುಳ ಪೂ, ಕುಕ್ಕು ತಪ್ಪು, ಕುರುಡ್ಡಿ ಬಲ್ಲ ಪೂ ಮಾಲೆ ಪಾಡ್ದ್, ಬೆದ್‌ರ್ ಬಗ್ಗದ್ ಮಲ್ತ್, ಗೊಂಡೆ ಪೂ ಕಾಡ ಪೂಕುಲೆಡ್ ಕೋತ್‌ದ್ ಕಿರೀಟ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸಿಂಗರಿಪುವೆರ್. ಅಯಿನ್ನ್ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಪಂದ್ ಮಾನಿತ್‌ದ್ ಎದ್‌ರ್ ಇರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊರಿ, ಬಜಿಲ್, ಬೆಲ್ಲ ತಾರಾಯಿ ಬಲಸುವೆರ್. ಮೂಜಿ ಕಬರ ತರೆಕೊಡಿಟ್ ತಿಬಿಲೆ ದೀದ್, ಅಯಿಟ್ಟ್ ಬಜಿಲ ಕುರುಂಟು ದೀದ್ ಪೊತ್ತದ್ (ಉಂದು ವಾಮನೆ ಬಲಿನ್ ತೊರ್ತಿನ ಸಂಕೇತಲಾ ಅಂದ್) ಕೂಕುಲು ಪಾಡ್ವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಮರ ಆಳುನು ಅತಂಡ ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ್ ಆಳುನು ಪನ್ಪೆರ್. 
ಪೆತ್ತ ಕೈಕಂಜಿ, ಎರುಕುಲು ನಿಚ್ಚೊ ಬದ್ಕ್‌ದ ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಪಾಸಡಿಲಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಪೆತ್ತ ಪೂಜನೆ ನಿಚ್ಚೊಲಾ ಅವೆನ್ನ ತಾಂಕನೊ ಅತಂಡ ಪಾಲನೆದೊರುಟಾಂಡಲಾ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಪೆತ್ತ ಪೂಜನೆಗ್ ಇಸೇಸ ಮಣೆ ದೀತೆರ್. ಕಿದೆಟಿತ್ತಿ ಪೆತ್ತ, ಕಂಜಿ, ಗೋಣರ‍್ಲೆನ್ ಮೀಪಾದ್, ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡ್ದ್, ತಡ್ಪೆಡ್ ದೋಸೆ, ಬಜಿಲ್, ಪರ್‌ಂದ್ ದೀದ್ ಕಿದೆತ ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್ ಸೊಡರ್ ತೋಜಾದ್ ತೆನಸ್ ತಿನ್ಪಪೆರ್. ಇಲ್ಲದ ಜೋಕ್ಲೆನಂಚ ತಾಂಕುನ ಕೈಕಂಜಿಲೆಗ್‌ಲಾ ಪರ್ಬೊದಾನಿದ ಮರ್ಯಾದಿ ಬೇತೆನೇ ಉಂಡು.
ಅರಿ ಬಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿ ಪಂಡ ದೇವೆರೆ ಸಮಾನ, ಅಂಚಿನ ಬೆನ್ನಿ ಸಾಗೊಲಿದ ತುಳುನಾಡ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲಡ್ ಕಂಡೊ, ಕದಿಕೆ ತುಪ್ಪೆಲುಪ್ಪುನು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಬೆನ್ನಿದ ಅತ್ಯಾರ್‌ಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕದಿಕೆ ತುಪ್ಪೆಲೆಗ್‌ಲಾ ಸೊಡರ್ ತೋಜಾವುನ ಕೆರಮ್ಮೊ ಉಂಡು. ಬೈಲ್, ಕಂಡೊ, ಸಾದಿಡೆ ತಿಬಲೆ ದೀಪೆರ್. ಉಂದು ಮಾತ ಪರ್ಬೊಲು ಕಾಲಿ ಜನೊಕುಲೆಗ್, ದೈವೊ ದೇಬೆರೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಸಮ್ಮಂದೊ ಪಟ್ಟಿನವತ್ತ್, ಅಕ್ಲೆನ ನಿತ್ಯೊ ಬದ್ಕ್‌ದ ಒತ್ತು ಆದುಪ್ಪಿ ಬೆನ್ನಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಕೃತಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಒಂದವೊಂದು ಪೋಪಿನ ಆಚರಣೆಲ್ ಆದ್‌ಲಾ ಉಂಡು ಪನ್ಪನೆನ್ ನೆಗತ್ತ್ ತೋಜಾವುಂಡು.
ದೈವೊಲೆಗ್ ಪರ್ಬೊ ತಂಬಿಲ, ನೇಮ ನೆರಿ, ಮೆಚ್ಚಿ ನಡಪುಂಡು. ದೈವೊಸಾನೊಲೆಡ್ ಪೊಸರಿತ ಬಜಿಲ್, ಅತಂಡ ಬಜಿಲ್‌ಗ್ ಬಾರ್ ತೊಲ್ಲ್‌ದ್ ಪಾಡ್ದ್ ಪುದ್ವಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬರ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಒರ್ಸೊದ ನೇಮ ನೆರಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಬಜಿಲ್ ಅಲಪ್ಪುನವುಲಾ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 
ಪರ್ಬೊ ಗದ್ದಲ ಬಜಿಲ್ ಮುಕ್ಕೊಂಡೆ ಉಂದೊಂಜಿ ಗಾದೆ ರಡ್ಡ್ ಅರ್ಥೊಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಪರ್ಬೊ ಪನ್ನಗ ಬಜಿಲ್ ಬೋಡೇ ಬೋಡುಂದು ತೆರಿಯೊನೊಲಿ. ಗಡ್ದ್‌ದ ಪರ್ಬೊಡು ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಬಜಿಲ್ ತಿಂದೊಂಡೆಂದ್ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥ ಆಂಡ, ಪಾಪೊದಿಲ್ಲದಕ್ಲ್ ಗುತ್ತುದ ಅತಂಡ ಮಲ್ಲಾಯನ ಇಲ್ಲಗ್ ಪರ್ಬೊಗು ಪೋದು, ಅಲ್ತ ಪರ್ಬೊದ ಗೌಜಿ ಬಾರಿ ಜೋರಿತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರ್ತ್‌ನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಮುಕ್ಕಾಲ್ ಅತಂಡ ಮೂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಬಜಿಲ್‌ಂದ್ ನನೊಂಜಿ ಅರ್ಥೊ. ಆನಿದ ಕಾಲೊಡು ಕಣ್ಣ್ ಇಡೀ ದಿಂಜುನೆಡ್ದ್ ಬಂಜಿದ ಪಡಿ ದಿಂಜವುನನೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊಂದು ನಮೊ ಮೂಲು ತೆರಿಯೊನೊಲಿ.
ದನಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ತನ್ನಕುಲು ಮುಡೆಯಿ ಪಜೆ, ಕಾಂಟ್ಯ, ಕೂಂಟಯಿದಂಚಿನ ಸೊತ್ತುಲೆನ್ ಪತೊ ಪೋದು ಪರ್ಬೊದ ಮರ್ಯಾದಿ ದೆತೊನುನ ಕಾಡಿನಕ್ಲ್ ಅತಂಡ ಒಕ್ಕೆಲ್ ಸಕ್ಕೆಲ್, ಬೇಲೆದಕ್ಲ್ ತುಳುನಾಡ ಕೆಲವು ಕೋಡಿಲೆಡ್ ನನಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಉಂದು ದನಿ ಬೊಕ್ಕ ಆರೆನ ತಿರ್ತ ಜನೊಕುಲೆನ ನಂಬಿಕೆಗ್ ಪತ್ತಿ ಕೈ ಕನ್ನಡಿಲಾ ಆದುಂಡು. ಗುತ್ತು ಬಾರಿಕೆಲೆಗ್ ದುಂಬುದಕ್ಲ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತಿ ಮರ್ಯಾದಿನ್ ತೆರಿಪಾವುನ ಆಚರಣೆಲಾ ಆದುಂಡು.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ, ಅಂಗಡಿ ಪೂಜೆ ಗರ್ದ್ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಬೋಂಟೆ ದೇರುನ ಕ್ರಮೊಲಾ ಕೆಲವು ಕೋಡಿಲೆಡುಂಡು. ಪಟಾಕಿ, ಇಜ್ಜಂದಿ ಪರ್ಬೊ ಬಜೀ ಟಸ್‌ಪುಸ್ ಪಂದ್ ಜೋಕ್ಲೆನ ಮನಸ್‌ಡ್ ದಿಂಜಿದ್‌ಂಡ್. ಸುರುಟು ಪಟಾಕಿ, ಅವು ಮುಗಿಬೊಕ್ಕ ಪಜಿ ಪಾಲೆ ಪತ್ತ್ ಕಲ್ಲ್, ಚಿಟ್ಯೆಗ್ ಹಾಕಿನ ನೆಂಪುಲುಲಾ ಪಾಪೊದಿಲ್ಲದ ಜೋಕುಲೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಡ್ ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುಂಡು. ಕೋರ್ದಟ್ಟ, ತಪ್ಪಂಗಾಯಿ, ತಾರಾಯಿ ಕುಟ್ಟುನಂಚಿನ ಗೊಬ್ಬುಲುಲಾ ಅವುಲವುಲು ನಡಪುಂಡು. ಪರ್ಬೊ ಆಚರಿಪೆರಾವಂದಿನಕ್ಲ್ ಬೊಕ್ಕದ ತಿಂಗೊಲು ಬರ್ಪಿ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಆಚರಿಪುವೆರ್. ಪರ್ಬೊಗು ಮರ ಪಾಡ್ದ್ ಸೂತಕ ಪಾತಕ ಬತ್ತ್ ಆಳ್ಯರ ಆವಂದಿನಕ್ಲ್ ಮರನ್ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊ ಮುಟ್ಟ ಅಂಚನೇ ಬುಡ್ದ್ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಆಳುವೆರ್. ತೊಳಸಿ ಪೂಜೆಲಾ ಪರ್ಬೊದನೆ ಒಂಜಿ ಬಾಗೊನೆ ಆದಿತ್ತ್ದ್ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬೊದಪಗ ತುಳಸಿ ಪೂಜನೆ ಆಪುಂಡು.
ಕಾಡ್, ಪದವು, ಅಡ್ಕಲೆಡ್ ಪೂವುಗಾದ್ ಬಲಿಪಿ ಜೋಕುಲು, ಒಂಜಿ ಪುಂಡಿಯಾಂಡಲಾ ಪಾದೆ ಪೂ ಬೋಡುಂದು ಪಾದೆಲೆಡ್ ಬರ್ಪಿಂಚಿ ಬೊಲ್ದು ಪೂವುಗು ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಗಿಡರುನ ಇಲ್ಲದಕ್ಲ್, ಪುಂಡು ಪುಂಡಾದ್ ಪೂ ಕನಯೆರೆ ಪೋಪಿ ಜೋಕುಲೆನ ಗೌಜಿ ಇನಿ, ಕಾಲಿ ಅಂಗಡಿಡ್ದ್ ಪಟಾಕಿ ಕನಪುನಂಚಿ ಮಾಲ್ದ್ಂಡ್. ಆಚರಿತೊಂದ ಬತ್ತಿನೆನ್ ಒರಿಪೊಡೆನ್ಪಿ ನಿಲೆಟ್ ಪ್ರಾಯದಕ್ಲ್ ಪಾಡುನ ಬೊಬ್ಬೆಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ದ ಪೂವುಡು ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಐತಾವೊಂದುಲ್ಲೆ. ಕಾಡ ಪೂತ ಕಮ್ಮೆನ, ಪಾದೆ ಪೂತ ಸಲ್ಮೆನೊಲು ಆಯಗ್ ತಿಕೊಂದಿಜ್ಜಿ. ಇಂಚನೆ ಆಂಡ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಕೊಸಿ ಆವೆನಾ?
ಪರ್ಬೊ ಪಂದೇ ಲೆಪ್ಪವೊನುನ ತುಡರ ಪರ್ಬೊ ಇತ್ತಿನಕ್ಲೆನ, ಕರಿದ್ ಪೋತಿನಕ್ಲೆನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿದ, ಪ್ರಕೃತಿದ ಸಮ್ಮಂದೊಲೆನ್ ಒತ್ತೊರ್ಮೆಡ್ ಒಂದಾವೊಂದು ಪೋಪಿನ ಪಾಂಪು ಆದ್ ಮನಸ್ ಇರ್ಮೆನ, ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ಸಲ್ಮೆನ, ಕೆಬಿಕ್ಕ್ ಗಡ್ದ್, ಬಂಜಿಗ್ ತಮ್ಮನ ಆದ್ ನಮ್ಮ ಪೋಕುನು ದುಂಬು ಕೊನೊಪುಂಡು. ನಮ್ಮ ತಿರಿ, ಸಿರಿ, ಪೆರ್ಮೆ, ಗೆಲ್ಮೆಲೆನ್ ನಮ್ಮ ದುಂಬುದ ಪೊಸ ತರೆಕ್ಕ್‌ಲೆಗ್ ಮುಟ್ಟವುನ ಬೇಲೆ ನಮಡ್ದ್ ಆವೊಡು. ಅಂಚಾಂಡ ಮಾತ್ರ ಪರ್ಬೊಲೆಗ್ ನಿಜವಾಯಿನ ಅರ್ಥ ತಿಕುಂಡು.

• ಶ್ರೀಶಾವಾಸವಿ, ತುಳುನಾಡ್