ತುಡರ ಪರ್ಬ

ಬೆನ್ನಿನ್ ನಂಬುದು ಬದ್ಕ್ ಕಟ್ಟಿ ನಕುಲು ತುಲುವೆರ್.ಕಾಲ ಕಾಲೊಗು ಪಸಂತ್ರೊಡು ಆಪುನ ಪಗತೆಗ್ ಒಂದೊಂದು,ಭೂಮಿದ ಸಂಪೊತ್ತುನು ಬೋಡಾನಗ ಬೋಡಾಯಿಲೆಗ ಗಲಸಿನ ತುಲುವೆರ್ ಪ್ರತೀ ಒಂಜಿ ಪಜ್ಜೆಡ್ಲಾ ಈ ಭೂಮಿಗ್ ಸೊಲ್ಮೆ ಸಂದಾವುನ ಒರುಟು ಒಂಜೊಂಜಿ ಎಡ್ಡೆದಿನ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಆಚರಿತೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್ ತುಡರ ಪರ್ಬೊಲಾ ಒಂಜಿ. 'ಬೋಂತೆಲ್ ದ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬಂದೇ' ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಪರ್ಬ ಬೋಂತೆಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅಮಸೆದಾನಿ ತೊಡಗುಂಡು.ತುಲುನಾಡ್ ನ್ ಆಡೊಲಿತ ಮಂತೊಂದು ವರ್ಷ ಗ್ ಮೂಜಿ ಉಚ್ಚಯ, ಆಜಿ ಪರ್ವ,ಹೋಮ..ನೇಮ, ದಾನ...ಧರ್ಮ ಮಂತೊಂದಿತ್ತಿನ ಧರ್ಮಾತ್ಮೆ ತುಲುವಾಲ ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ್ ನೆಂಪುನ ದಿನ. ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ ಕಾಲೋಡು ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಲಾ ದಿಂಜಿದ್ ಕಾಲಕಾಲೊಗು ಬರ್ಸ ,ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆ ಸೆಲೆ ದಿಂಜಿದ್ ದೇವಲೋಕೊಗು ಸರಿಸಮ ಆದ್ ಬೆಳಗೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಆ ಕಾಲೊಡು ದೇವೆರ್ ಮಾಣಿ ಒರುವಾದ್ ಬಲಿಯೇಂದ್ರಡ ದಾನ ಕೇನ್ಯೆರೆ ಬತ್ತೆರ್.ಮೂಜಿಮುಟ್ಟು ಜಾಗೆ ದಾನ ಕೇಂದ್ ,ಬಾನ ಭೂಮಿನ್ ರಡ್ಡ್ ಮುಟ್ಟುಡು ಲತ್ದ್ ಮೂಜನೇ ಮುಟ್ಟು ಓಲು ದೀಯೊಡೂಂದು ಕೇನ್ನಗ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ತನ್ನ ತರೆತ ಮಿತ್ತ್ ದೀಲೇಂದ್ ತರೆ ಒಡ್ಡುನಗ ಆಯನ ತರೆಕ್ ಕಾರ್ ದೀನ ದೇವೆರ್ ಅಯನ್ ತೆನ್ಕಾಯಿ ಕೊನೊಯೆರ್ಂದ್ಲಾ ,ಪಾತಾಲೋಗು ನೂಕ್ಯೆರ್ಂದ್ಲಾ ಕತೆ ಪನ್ಪುಂಡು. ಅರಸುಗಾಯಿನ ಅನ್ಯಾಯೊನು ತೂದು ಅಯನ ಜನಮಂತೆ ಬುಲಿಪುನಗ ದೇವೆರೆ ಮೋನೆ ತೂಯಿನ ಬಲಿಯೇಂದ್ರಗ್ "ವರ್ಷೊಗೊರ ಬೋಂತೆಲ್ ದ ಅಮಸೆಗ್ ಆಜಿ ದಿನತ ಬಲಿ,ಮೂಜಿ ದಿನತ ಪೊಲಿ, ತುಡರ ಪರ್ಬೊಗು ಬತ್ದ್ ಊರು ತೂದು ಪೋಲಾಂದ್ " ಅಭಯ ಕೊರ್ಯೆರ್ಗೆ ದೇವೆರ್.ಆ ನೆಂಪುಡು ಇನಿಗ್ಲಾ ಬಲಿಯೇಂದ್ರೆ ಊರು ತೂಯೆರೆ ಬರ್ಪುನ ಮೂಜಿದಿನತ ತುಡರ ಪರ್ಬ ತುಲುನಾಡ್ ಡ್ ಆಚರಣೆಡುಂಡು. ಈ ಮೂಜಿದಿನ ಐನ್ ದಿನ ಏರೆ ಜಾಲ್ ಡ್ ತಿಬಿಲೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ದೀಪೆರಾ ಅಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲಗ್ ದರೀದ್ರ ,ಅಪಮೃತ್ಯು ಬರಾಂದ್ ,ಅವುಲು ಯಾಪಲಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿಲೆ ಆದುಪ್ಪುವಲ್ಂದ್ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಉಂಡು.

ಬೆಮ್ಮೆರ್ ಬೊಕ ದೈವೊಲೆನ ಅಗೆಲ್ ತಂಬಿಲ ನಡತೊಂದಿತ್ತಿನ ತುಲುನಾಡ್ ಗ್ ದೇವೆರೆ ಪೂಜೆದ ಆಚರಣೆ ಇಂಚ ಬತ್ಂಡಾ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು. ಆಂಡ ಇನಿಕ್ಲಾ ತುಲುನಾಡ್ ದ ಅವ್ವೇತೊ ಸಾನ ಮಾಡಲೆಡ್ ತುಡರ ಪರ್ಬ ಸುರೂತ ಜಾತ್ರೆ ಆದ್ ಆಚರಿಪುನ ತೂವೊಲಿ.ತುಡರ ಬಲಿ,ಕಟ್ಟೆ ಬಲಿ,ಕಂಚಿಪಲೆ ಪೊತ್ತಾವುನಿ,ಬಲೆಕಿ ಮರ ಏರಾದ್ ಅಯಿತ ತರೆಟ್ ಬೊಲ್ಪು ಪೊತ್ತಾದ್ ಬಲೀಂದ್ರ ಲೆಪ್ಪುನೆನ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ತೂವೊಲಿ.
ಬಲೀಂದ್ರ ಲೆಪ್ಪು
ಗರ್ಗಲ್ಲ್ ಕಾಯಾನಗ
ಬೊಲ್ಲ್ ಕಲ್ಲ್ ಪೂ ಪೋನಗ
ಉಪ್ಪು ಕರ್ಪೂರಾನಗ
ಗುರ್ಗುಂಜಿ ಕಲೆ ಮಾಜಿನಗ
ಮಂಜಲಕ್ಕಿ ಮೈ ಪಾಡ್ನಗ
ಕೊಟ್ರುಂಜ ಕೊಡಿ ಎರ್ನಗ
ಉರ್ದು ಮದ್ದೊಲಿ ಆನಗ
ಅಲೆಟ್ ಬೊಲ್ನೈ ಮುರ್ಕ್ ನಗ
ಎರು ದಡ್ಡೆ ಆನಗ
ದೆಂಬೆಲ್ಗ್ ಪಾಂಪಾಡ್ನಗ
ದಂಟೆದಜ್ಜಿ ಮದಿಮಲಾನಗ
ಕಲ್ಲಕೋರಿ ಕೆಲೆಪುನಗ
ನಂದಿ ಕೋಲು ಮುಕ್ಕುರ್ದಕ್ಕ್ ನಗ
ತುಂಬೆದಡಿಟ್ ಕೂಟಾನಗ
ನೆಕ್ಕಿದಡಿಟ್ ಆಟ ಆನಗ
ಬೊಲ್ಲಮಲೆ ಸಲ್ಲಮಲೆ ಒಂಜಾನಗ
ಆಟಿಡ್ ಬತ್ತಿ ಅಮಸೆ
ಸೋಣಡ್ ಬತ್ತಿ ಸಂಕ್ರಾಂದಿ
ಬೊಂತೆಲ್ಡ್ ಬತ್ತಿ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬ
ಈ ಮೂಜಿ ದಿನತ ಬಲಿ
ಕಂಡ ಕಂಡ ತುಡರ್ ತೂಯೆರೆ
ಆಜಿ ದಿನತ ಪೊಲಿ ಕೊನೊಯೆರೆ
ಆ ಊರ ಬಲಿ ಕನಲ
ಈ ಊರ ಪೊಲಿ ಕೊನೊಲ ಬಲಿಯೇಂದ್ರ
ಈ ಬಲೀಂದ್ರಾ
ಅರ್ಕದ ಒಟ್ಟೆ ವಾಡೊಡು
ಮಯಣದಾ ಮೊಂಟು ಜಲ್ಲೊಡು
ಪೊಟ್ಟು ಗಂಜಿ ಪುಲಿ ಬಜಿಲ್
ಪೊಲಿ ಕೊನೊಯೆರೆ ಕೊಟ್ಟುಗೊಂಡೆ ಪೂ ಕಟ್ದ್
ಬಲ ಬಲೀಂದ್ರಾ…..
ಕೂ…………ಕೂ…………. ಕಂಡದ ಪುಣಿಟ್ ಕತ್ತಲೆಗ್ ತಡ್ಪೆಡ್ ಕೊಡಿಇರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪೊಟ್ಟು ಬಜಿಲ್ ,ಗೋಂಟು ತಾರಾಯಿ ,ಬೆಲ್ಲ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೈ ದೀದ್ ಕೇಪುಲ ಪೂ ,ಕೋಲುನಿನೆ ದೀದ್ ಪೊಲಿ ಲೆಪ್ಪುನಿ ಬೆನ್ನಿ ಬುಲೆತ ಸುಗಿಪುದ ಒರುವಾದ್ ತೋಜಿಂಡ, ಪಾಡ್ಯ ದಾನಿ ಕೈಕಂಜಿ ,ನುಗನಾಯೆರ್ ನ್ ಪೊರ್ಲು ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ಗೊಂಡೆ ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡ್ದ್ ,ಬೆಲ್ಲತಾರಾಯಿಡ್ ಮೊರೆತಿನ ಬಜಿಲ್,ಉರ್ದುದ ಪೋಲೆ ಬಲಸ್ದ್ ತುಡರ್ ತೋಜಾವುನ ಕ್ರಮ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಲೆಡ್ ನಂಕ್ ಬೆರಿತಾಂಗ್ ಕೊರ್ನ ಸೊತ್ತುಲೆಗ್ ಬೊಕ ಕೈಕಂಜಿಗ್ ಸೊಲ್ಮೆ ಸುಗಿಪಾದ್ ಸಂದುಂಡು. ಇಲ್ಲದುಲಯಿ ಪತ್ತಾಯೊಡು ದಿಂಜಿದ್ ಅರಿ ಬಾರ್ ಗ್ ತುಡರ್ ದೀದ್ ಪೊಲಿ ಲೆಪ್ಪುನವು ಪೊಲಿಪರ್ಬ ಆಪುಂಡು.

ಪೊಲಿ ಪೊಲಿ ಪೊಲಿ ಪೊಲಿ ಪೊಲಿ ಎಚ್ಚಾಲ
ಪಂಚ ಪಾಂಡವೆರೆ ಪೊಲಿ
ನಿಚ್ಚ ದೇವೆರೆ ಪೊಲಿ
ತುಪ್ಪೆ ಪಾಡೊಡು ಸಿರಿ ತೂವೊಡು
ಆ ಜಾಲ ಪೊಲಿ ಈ ಜಾಲ ಪೊಲಿ
ಅಜಿಪ್ಪತ್ತಾಜಿ ಜಾಲ್ದಾತ್ ಪೊಲಿ
ಎಳ್ಪತ್ತೇಳ್ ಕೋಟಿ ಪೊಲಿ
ಎನ್ನ ಉಲ್ಲಾಯ ಜಾಲ್ಗೇ ಬಲ ಪೊಲಿ
ಅಪ್ಪೆ ಬೆರಿಯೆ ಬಾಲೆ ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಪೆತ್ತದ ಬೆರಿಯೆ ಕಂಜಿ ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಪೆರಡೆದ ಬೆರಿಯೆ ಕಿನ್ನಿಲು ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಪಿಲಿತ ಬೆರಿಯೆ ಪಿಲಿತ ಕುರ್ಲೆಲು ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಜವಂದಿ ಪೊಣ್ಣಗ್ ಮಿರೆ ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಪಿಜಿನ್ದ ದಾರೆ ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ದೂಜಿದ ಪಿರವು ನೂಲು ಬನ್ನೆಂಗೆ ಬರೊಡು
ಪಕ್ಕಿಲೆ ಬಾಯಿಡೆ ಬರೊಡು
ಬಲಿಪ ನಾಲಾಯಿಡೆ ಬರೊಡು
ಕುದುಕ ಬೀಲೊಡೆ ಬರೊಡು
ಪೇರ್ ಉರ್ಕಾರಿಲೆಕ ಉರ್ಕಾರೊಡು
ನೀರ್ ಪೆರ್ಚುಲೆಕ ಪೆರ್ಚೊಡು
ಪೊಲಿ ಪೊಲಿಯೇ ಪೊಲಿ
ಆ ಜಾಲ ಈ ಜಾಲ ಪೊಲಿ
ಅಜಿಪ್ಪತ್ತಾಜಿ ಜಾಲ್ದಾತ್ ಪೊಲಿ
ಎಳ್ಪತ್ತೇಳ್ ಕೋಟಿ ಪೊಲಿ
ಎನ್ನ ಉಲ್ಲಾಯ ಜಾಲ್ಗೇ ಬಲ ಪೊಲಿ……..
ಪೊಲಿ ಪಂಡ ಸಂವೃಧ್ಧಿ ,ಹೆಚ್ಚುನೀಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಿದಿ ಅರಿ ಬಾರ್ ಧನ ದಾನ್ಯೊ ಎಚ್ಚಾವೊಡೂಂದು ಪೊಲಿ ಲೆಪ್ಪುನೆದತ ತಿರ್ಲ್.
ಈ ತುರಡ ಪರ್ಬೊದ ಪಿರವು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಕತೆಕುಲು ಇತ್ಂಡಲಾ ಉಂದೊಂಜಿ ಬೊಲಿಕೆದ ಪರ್ಬ ಪಂಡ ತಪ್ಪಾವಂದ್ ,ಕತ್ತೆಲೆರ್ದ್ ಬೊಲಿಕೆಗ್ ಪೊವೊಡು ಪನ್ಪಿ ತಿರ್ಲ್ ಈ ಪರ್ಬೊ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆರ್ದ್ ಗೇನದ ಬೊಲಿಕೆದಂಜಿ ಸಾಗೊಡು,ಕತ್ತಲೆ ಪಂಡ ಪೋಡಿಗೆ ಬೊಲ್ಪು ಪಂಡ ದೈರ , ಇಂಚ ಎಡ್ಡೆ ಸಾದಿಗ್ ಪಜ್ಜೆ ದೀಯೆರೆ ಸಾದಿ ಬೊಲ್ಪಾದ್ ತೋಜುಂಡು ತುಡರ ಪರ್ಬ.
ರಾಮಾಯಣ ದ ಕತೆಟ್ ಪನ್ಪುಲೆಕ ರಾವಣನ್ ಕೆರ್ದ್ ಸೀತಾ ದೇವಿನ್ ಲೆತೊಂದು ಕಾಡಬದ್ಕ್ ನ್ ಮುಗಿತ್ದ್ ಬತ್ತಿನ ರಾಮ ದೇವೆರೆಗ್ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿನ ದಿನ ದೀಪಾವಳಿ ,ಮಹಾಭಾರೊತೊದ ಕತೆಟ್ ಪದಿನಾಲ್ ವರ್ಷ ಕಾಡ ಪಾಲ್,ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ದ ದೆಂಗ್ ಬದ್ಕ್ ಮುಗಿತ್ ದ್ ಪಾಂಡವೆರ್ ವಿರಾಟ ರಾಜಗ್ ನಿಜ ರೂಪೊ ತೋಜಾಯಿನ ದಿನ ದೀಪಾವಳಿ ಪನ್ಪೆರ್, ಅಂಚೆನೆ ಪುಗರ್ತೆದ ಅರಸು ವಿಕ್ರಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ದ ದಿನಾಂದ್ಲಾ ನಂಬುವೆರ್, ಲೋಕಗ್ ಬಾದೆ ಕೊರೊಂದಿತ್ತಿನ ನರಕಾಸುರನ್ ಕೆರ್ನ ದಿನಾಂದ್ಲಾ,ಬಲಿಯೇಂದ್ರನ್ ಪಾತಾಳಗ್ ಒದ್ದಿನ ನೆಂಪುಗು ಈ ಪರ್ಬೊ ಆಚರಿಪುನೀಂದ್ಲಾ ನಂಬೊಲಿಕೆ ಉಂಡು. ನಮ್ಮ ದೇಶೊದ ಒಂಜೊಂಜಿ ಪುಡೆಟ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ನಂಬೊಲಿಕೆಡ್ ಆಚರಿಪುನ ಈ ಪರ್ಬನ್ ಜೈನೆರ್ ಇರ್ವತ್ತನಾಲನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ರೆನ ದಿವ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ ಮಾಯ ಆಯಿನ ದಿನ ದೀಪಾವಳಿಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವೆರೆನ್ ಒಲಿತೊನಿಯೆರೆ ದೀಪಾವಳಿ ಎಡ್ಡೆ ದಿನ ಅಂಚಾದ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವೆರೆಗಾನಿ ಇಸೇಸ ಪೂಜೆ ಸಂದುಂಡು.ಕೇರಳ ಡ್ ಓಣಂ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಬಲೀಂದ್ರ ಪೂಜೆ ಬೊಕ ತುಡರ ಪರ್ಬ ಆಚರಿಪುವೆರ್.
ಈ ಪರ್ಬೊನು ತುಲುನಾಡ್ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತಂದೆ ನಮ್ಮ ದೇಶೊಡು ಇಡೀಕಾ ಅಂಚೆನೆ ಪರ ದೇಶೊಡುಲಾ ಆಚರಿಪುವೆರ್.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ‘ಗೈ ಫಾಲ್ಸ್ ಡೇ’ ಪನ್ಪುನ ತುಡರ ಪರ್ಬ ಇತ್ಂಡ ಅಮೇರಿಕಾ ಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉಚ್ಚಯದ ದಿನ ಜುಲೈ 4 ತಾರೀಕ್ ಗ್ ತುಡರಪರ್ಬದ ಗೌಜಿ ತೂವೊಲಿ.ಜಪಾನ್ ಡ್ ‘ತೊರೋನಾ ಗಾಷಿ’ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ದ ತುಡರ ಪರ್ಬ ಉಂಡು. ನೇಪಾಳ ಡ್ ‘ತಿಹಾರ್”ಪನ್ಪುನ ತುಡರ ಪರ್ಬ ಆಂಡ,ಥೈಲೇಂಡ್ ಡ್ ವಿಷ್ಟು ದೇವೆರೆ ನೆಂಪುಡು ,ಕೆಲವು ತಿಕ್ಡ್ ಗೌತಮ ಬುದ್ದನ ನೆಂಪುಡು ತುಡರ ಪರ್ಬ ಆಪುಂಡು, ಇರಾನ್ ಡ್ ‘ಜೋರಾಸ್ಟರ್’ ನ ನೆಂಪುಗು ತುಡರ ಪರ್ಬ ಆಂಡ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಡ್ ಪಿತೃ ದೇವತೆಲೆಗಾದ್ ರಾತ್ರೆಪುಲ್ಯಮುಟ್ಟ ತೆಕ್ಕಂದಿಲೆಕ ಮಣ್ಣತಿಬಿಲೆ ಪೊತ್ತಾದ್ ತೂದು ಕುಲ್ಲುನ ಪರ್ಬೊಲಾ ಉಂಡೂಂದು ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ಇಂಚ ಲೋಕ ಒರ್ಮೆ ಆಚರಿಪುನ ತುಡರ ಪರ್ಬೊ ಲೋಕದ ಕಷ್ಟ ,ಸೀಕ್ ಸಂಕಡದ ಕತ್ತಲೆನ್ ಕಲೆದ್ ಸುಖಃ ಸಂತೋಸು,ಗೇನದ ಬೊಲಿಕೆನ್ ದಿಂಜಾವಡ್.ಕರಿನ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಷ ಡು ಲೋಕಗ್ ಕಬಿದಿನ ಕೊರೋನ ದ ಕತ್ತಲೆ ಕಲೆದ್ ಆರೋಗ್ಯ ಬೊಲಿಕೆ ಆವಡ್ಂದ್ ನಟ್ಟೊನುಗ.

ಸಂಪೊಲಿತಿನ ಬರವು: ಕವಿಕು ಕಣ್ವತೀರ್ಥ.