ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆನ್ ಒರಿಪಾಗ
ನರಮಾನಿ ಬದ್ಕ್ಡ್ ಬಾಸೆ ಒಂಜಿ ವರದಾನ. ಬಾಸೆ ದಾಂತೆ ಬದ್ಕ್ ಮಲ್ಪರೆ ಮಸ್ತ್ ಬಂಙ ಉಂಡು. ತನ್ನ ಬಾಮೊಲೆನ್ ಆಲೋಚನೆಲೆನ್ ನನೊರಿಯಗ್ ತೆರ್ಪಾವರೇ ಅನುಕೂಲ ಆಪಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮನ್ ಬಾಸೆ ಪಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಅವ್ವು ಬಾಯಿದ ಪಾತೆರಡ್ ಇಜ್ಜಿಡ ಬರಹದ ರೂಪೊಡು ಇಪ್ಪುಂಡ್. ಇಡೀ ವಿಶ್ವಡ್ ಒಟ್ಟು 193 ರಾಷ್ಟ್ರ ಉಂಡು ಅಯಿಟ್ ಒಟ್ಟು 7 ಸಾವಿರ ಬಾಸೆಲು ಉಲ್ಲಾ ಪನ್ಪಿ ದಾಖಲೆ ಉಂಡು.
ಅಪ್ಪೆ ದೇಶ ಅಪ್ಪೆ ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆನ್ ಮದತ್ತಿನಕುಲ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ್ ನರಮಾನಿ ಆದಿಪ್ಪರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ಪೆರಿಯಕುಲು ಪಂತಿನ ಇಚಾರ.
ಬಾಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಒಂಜೆಕ್ಕೊಂಜಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿದೊಟ್ಟುಗ್ ಒಂಜಿ ದೇಶದ ರಚನೆ ಆದಿಪ್ಪುoಡು. ಒಂಜಿ ದೇಶದ ಭಕ್ತಿ ಆ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಾಶ ಆಂಡ ದೇಶನೇ ನಾಶ ಆಯಿಲೆಕ್ಕ. ಅಂಚಾದ್ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆನ್ ನಮ ಒರಿಪಾವೊಡು. ಬುಲೆಪಾವೊಡು. ಮದೆಕ್ ಸಂದಿನ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆದ ಪದೊಕುಲೆನ್ ನೆಂಪು ಮಂತ್ದ್ ಅವ್ವೆನ್ ಗಳಸುನoಚಿನ ಜಬದಾರಿನ್ ದೆತೊನೊಡು.
ವಿಶ್ವದ ಮಾತಾ ಭಾಷಾ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಶಿಕ್ಷಣನ್ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆಡ್ ಕೊರೊಡು.ಅವ್ವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇತೆ ಬಾಸೆ ಮೆದುಳುಗ್ ನಾಟ್oಡಾ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆ ಉಡಲ್ಗ್ ನಾಟುಂಡ್ . ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ರಜನಶೀಲತೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೆದುಳುದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆ ಗಲಸುನೈಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು, ಉಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾದ್ ಸಾಬೀತ್ ಆತುಂಡ್
ನಮ್ಮ ತುಲುನಾಡ್ ಭಾರತದ ನೈರುತ್ಯ ಕರಾವಳಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪ್ರದೇಶವಾದುಂಡು. ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಯಾದಿಪ್ಪುನ *ತುಲು* ತುಲುನಾಡ್ದ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆಯಾದುಂಡು. ಸುಮಾರ್ 10 ನೇ ಶತಮಾನಡ್ ತುಲು ಬ್ರಾನೆರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಾಗೊಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಆಧಾರವಾದಿತ್ತಿನ ಲಿಪಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊoದು ಇತ್ತೆರ್. ತುಳುವೆರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಈ ಲಿಪಿನ್ ತುಲು ಲಿಪಿ ಪಂದ್ ಪನೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೇ.ಅಪಗ ಈ ಲಿಪಿಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಲೆನ್ ಬರೆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ಗೆ .
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಡ್ಮನೇ ಪರಿಚ್ಛೆದಡ್ ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬಂಗಾಲಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮಲಿಯಾಲಿ, ಮಣಿಪುರಿ, ಮರಾಠಿ, ನೇಪಾಳಿ ಒರಿಯಾ, ಪಂಜಾಬಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಸಿಂಧಿ, ತಮಿಳ್, ತೆಲುಗು, ಉರ್ದು, ಬೋಡೋ, ಸಂತಾಲಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಬೊಕ್ಕ ಡೋಗ್ರಿ ಪನ್ಪಿನ 22 ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಸ್ತಾನಮಾನ ಕೊರ್ತುಂಡು.
ಪಂಚದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಾದಿಪ್ಪುನ ನಮ್ಮ ತುಲುಬಾಸೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಈ ತಾನಮಾನ ತಿಕ್ಕ್ದಿಜಿ.
ತುಲು ಬಾಸೆಗ್ ಲಿಪಿ ಉಂಡು. ಸ್ವಂತ ಲಿಪಿ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ರಾಜಾಶ್ರಯದಾಂತೆ ಆವು ಬಳಕೆಡ್ ದಾಂತೆ ಪೋಂಡಲಾ ಮೂಲ ತುಲು ಲಿಪಿತ್ತ ಚರಿತ್ರೆ ಉಪ್ಪುನ ಗ್ರಂಥೊಲು ಉಂಡು. ಇನಿಕ್ಕ್ಲಾ ಐತ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡತೊಂದುಂಡು. ತುಲು ಲಿಪಿತ್ತ ತಾಳೆಗರಿ, ತಾಮ್ರಪತ್ರ, ಕಲ್ಲ್ದ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು. 1800 ವರ್ಸೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಕಜಿ ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ಬತ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಮುಲ್ಪ ತುಲುನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ಬರೆಪಿನ ರೂಡಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. 1841ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿಲೆಡ್ದ್ ತುಲುನಾಡ್ಡ್ ಒಂಜಿ ಆಚ್ಚಿದ ಇಲ್ಲ್ ಸುರು ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ತುಲುನಾಡ್ಡ್ ತುಲು ಬಾಸೆದ ಬೂಕುಲು ಬರಿಯೆರೆ ಸುರು ಅಂಡ್. ಪ್ರಪಂಚಡ್ ಒಟ್ಟು 1.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಕುಲು ತುಲು ಪಾತೆರುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಅಂದಾಜಿ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೇ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಟಿದ ಮಿತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲು ತುಲು ಪಾತೆರುವೆರ್.
ತುಲುವ ಪೆಲಕಯ್ದೆಕ ಮಸ್ತ್ ಮೆತ್ತನೆ ಮನಸ್ದ ತುಲುಜನೊಕ್ಲು ಪಾತೆರುನ ತುಲು ಬಾಸೆಲಾ ಆತೆ ಪೊರ್ಲು. ಪೊರ್ಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತುಲುವೆರೆನ ಬಾಸೆನ್ ಸಂವಿಧಾನದ 8 ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಲ್ಪೊಡು ತುಲು ಬಾಸೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಡ್ಡನೆ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಶಡ್ದಿಂಚಿ ಅವ್ವೆತೋ ತುಲು ಸಂಘಟನೆಲು ಪೊಂರ್ಬೊಂದುಲ್ಲೆರ್.ತುಲು ಲಿಪಿಟ್ ತುಲು ಬರವು ಕಲ್ಪಾವುನಾ ಬರೆಪಾವುನ ಅಭಿಯಾನ ಊರು ಪರ ಊರುಡ್ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಂತಿನೇ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ . ಅವ್ವೆತೋ ತುಲುವೆರ್ ತುಲು ಲಿಪಿ ಕಲ್ತೆರ್ ಪೋಯಿ ವರ್ಸ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10 ನೇ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ತುಲು ಲಿಪಿನ್ ಯುನಿಕೋಡ್ 16.0 ಗ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಈ ಯೂನಿಕೋಡ್ ಮಾನದಂಡೊಡು 80 ಅಚ್ಚರೋಲು ಉಲ್ಲಾ.
ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ 2017 ನೇ ಇಸವಿಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞೆ ಡಾ. ಯು. ಬಿ ಪವನಜ ಮೇರೆನ ನೇತ್ರತ್ವಡ್ ತುಲು ಅಚರದ ಪಟ್ಟಿಲೆನ್ ಯುನಿಕೋಡ್ಗ್ ಮುಟ್ಟಾದ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಟ್ ತುಲು ಬಾಸೆದ ಪ್ರಚಾರ ಮಸ್ತ್ ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯ ಅತ್ಂಡ್.ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆನ್ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೊಡು 2 ನೇ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆಯಾದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಡಾ. ಎಮ್ ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವಾ ಮೇರೆನ ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆಡ್ ನೆಡ್ದ್ ದುಂಬುದ ಸರಕಾರ ಒಂಜಿ ಸಮಿತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ತುಲು ಬಾಸೆದ ಸ್ವರೂಪ, ಇತಿಹಾಸ, ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯ, ತುಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ತುಲು ಶಾಸನದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಸರಕಾರಗ್ ವರದಿ ಕೊರ್ತುಂಡು.
ಕುಡ್ಲದಲ್ಪ ಇಂಚಪ ನಡೆತಿನ ಕಂಬ್ಲದ ಉತ್ಸವಡ್ ಪಾಲ್ಪಡೆದಿತ್ತಿನ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆನ್ ರಾಜ್ಯದ 2 ನೇ ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ ಆದ್ ಮಾನ್ಯತೆ ತಿಕ್ಕುಲೆಕ್ಕ ಸರಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನ ಬರ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ಅಶ್ವಾಸನೆ ಕೊರಿ ಬೊಕ್ಕ ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆದ ಮಾನ್ಯತೆದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಜೋರುಡ್ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಒವ್ವೆ ಬಾಸೆ ಒರಿಯುನು ಕಾಲಿ ಬರವುಡ್ ಅತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲು ಪಾತೆರುನ ನಿಲೆಟ್. ಅಂಚ ತುಲು ಬಾಸೆ ಒರಿದ್ ಬುಲೆವೊಂದು ಉಂಡು.
ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆನ್ ಒರಿತ್ದ್ ಬುಲೆಪುನ ನಿಲೆಟ್ ಅವ್ವೆತೋ ತುಲು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಕೂಟ ಮಸ್ತ್ ಪೊಂರ್ಬೊಂದುಲ್ಲ. ಓಲೋಲೋ ಇತ್ತಿನ ತುಲು ಸಾಹಿತಿಲೆನ್ ಒಂಜಿ ಮಾಡ್ದಡಿಟ್ ಒಟ್ಟು ಕೂಡಾದ್ ಅಕುಲು ಬರೆಪಿನ ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯನ್ ತುಲು ಲಿಪಿಗ್ ತುಜರ್ಮೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಅವ್ವೆತೋ ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೂಕುಲೆನ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಲ್ತ್ದ್ ತುಲು ಸಾಹಿತಿಲೆನ ಬರವುಗ್ ಉಮೇದ್ ದಿಂಜಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್ ಯಾನ್ಲ ಒರ್ತಿ ತುಲು ಸಾಹಿತಿ ಆದ್ ತುಲುವೆರೆ ಕಲ ಕುಡ್ಲಾ ನೆಟ್ಟ್ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್ ತುಲುಕ್ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಾವೊಂದುಲ್ಲೆ. ಯಾನ್ ತುಲು ಸಾಹಿತಿ ಆದ್ ತುಲು ಬಾಸೆನ್ ಒರ್ಪಾದ್ ಬುಲೆಪುನ ನಿಲೆಟ್ ಮುಂಬಯಿದ ಊರುಡ್ ಯಾನುಲ್ಲೆಡಾಲ ಎಂಕಲ್ನ ಸಂಘಟನೆ ನಡಪಾವುನ ಪ್ರತೀ ಒಂಜಿ ಪಂತೊಡ್ಲ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆ, ಅಂಚೆನೇ ಯಾನ್ ಬರೆಯಿನ ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯನ್ ಯಾನ್ ಸಕ್ರಿಯ ಆದಿಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಕೂಟಲೆಗ್ ತುಲು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೊರ್ಲುನ್ ಪಸಾರಾದ್ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆದ ಪೆರ್ಮೆನ್ ಪಸರ್ಪಾರೆ ಮಲ್ಪರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಬರೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಅಂಚೆನೇ ತುಲು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ತುಲುಕಾರ್ಯಕ್ರಮಟ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದು, ತುಲು ಬಾಸೆನ್ ಒರ್ಪದ್ ಬುಲೆಪಾವುನ ಬಗ್ಗೆ ಪಾತೆರ್ದ್ ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ತುಲು ಬಾಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲೆ. ತುಲು ಸಾಹಿತಿ ಆದ್ ತುಲು ಲಿಪಿನ್ ಕಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿ ಉಡಲಾಸೆ ಉಂಡು. ದುಂಬು ಕಂಡಿತಾ ತುಲು ಲಿಪಿ ಕಲ್ತ್ದ್ ಮಾತಾ ಬರವುನು ತುಲು ಲಿಪಿಟೇ ಬರೆದ್ ಅಪ್ಪೆ ಬಾಸೆದ ಪೆರ್ಮೆನ್ ಎಚ್ಚ ಮಲ್ಪರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಬರ್ಪೆ ಪನೊಂದು ಎನ್ನ ಬರವುಗು ಮುಗಿತಲದ ಚುಕ್ಕೆ ದೀಪೆ.
ಜೈ ತುಳುನಾಡ್.
– ಪಡುಕುಡೂರ್ ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಿನೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬೈ
– ತುಲುವೆರೆ ಕಲ (ರಿ)
























by